THỦ TỤC XÓA ÁN TÍCH
Người bị kết án sẽ bị hạn chế một số quyền như quyền bầu cử, quyền ứng cử,.. chỉ khi người bị kết án được xóa án tích thì coi như chưa bị kết án, có đầy đủ các quyền của công dân. Vậy điều kiện và thủ tục xóa án tích như thế nào, Văn phòng luật sư Đỗ Trung Kiên và cộng sự xin tư vấn giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề xóa án tích.
1. Đương nhiên xóa án tích.
Điều 64 Bộ luật hình sự 1999, sửa đổi bổ sung 2009 có quy định về đương nhiên xóa án tích. Theo đó những trường hợp sau đây sẽ đương nhiên xóa án tích:
- Người được miễn hình phạt.
- Người bị kết án không phải về các tội quy định tại ChươngXI (Các tội xâm phạm an ninh quốc gia) và chương XXIV (các tội phá họai hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh), nếu từ khi chấp hành xong bản án (bao gồm về hình phạt và các khoản tiền án phí, tiền phạt hoặc khoản tiền bồi thường dân sự khác) hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành án, người đó không phạm tội mới trong thời hạn sau:
+ Một năm trong trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù cho hưởng án treo;
+ Ba năm trong trường hợp phạt tù đến ba năm;
+ Năm năm trong trường hợp phạt tù trên ba năm đến mười lăm năm;
+ Bảy năm trong trường hợp phạt tù trên mười lăm năm.
2. Xoá án tích theo quyết định của tòa án:
Đối với những người bị kết án về các tội quy định tại Chương XI (Các tội xâm phạm an ninh quốc gia) và Chương XXIV (các tội phá họai hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh), căn cứ vào tính chất của tội phạm đã được thực hiện, nhân thân, thái độ chấp hành pháp luật và thái độ lao động của người bị kết án Tòa án quyết định xoá án tích trong các trường hợp quy định tại Điều 65 Bộ luật hình sự 1999, sửa đổi bổ sung 2009:
- Đã bị phạt tù ba năm mà không phạm tội mới trong thời hạn ba năm kể từ khi chấp hành xong bản án họặc kể từ khi hết thời hiệu thi hành bản án
- Đã bị phạt tù trên ba năm đến mười lăm năm mà không phạm tội mới trong thời hạn bảy năm kể từ khi chấp hành xong bản án hoặc hết thời hiệu thi hành án.
- Đã bị phạt tù trên mười lăm năm mà không phạm tội mới trong thời hạn mười năm kể từ khi chấp hành xong bản án hoặc hết thời hiệu thi hành án.
Một điểm lưu ý trong trường hợp xóa án tích theo quyết định của Tòa án là người bị Tòa án bác đơn xin xóa án tích lần đầu phải chờ một năm sau mới được xin xóa án tích, nếu bị Tòa án bác đơn lần thứ hai trở đi thì phải sau hai năm mới được xin xóa án tích.
3. Xoá án tích trong trường hợp đặc biệt:
Trong trường hợp người bị kết án có những tiến bộ rõ rệt và đã lập công, được cơ quan, tổ chức nơi người đó công tác hoặc chính quyền địa phương nơi người đó thường trú đề nghị thì có thể được Tòa án xóa án tích nếu người đó đã đảm bảo ít nhất một phần ba thời hạn quy định.
Điểm a mục 11 Nghị quyết 01/2000/NQ- HĐTP có giải thích cụ thể “có những tiến bộ rõ rệt” là sau khi chấp hành xong bản án hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án đã hòa nhập vào cộng đồng, tham gia làm ăn lương thiện, chấp hành các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước. Trường hợp người bị kết án “đã lập công” là trường hợp có thành tích xuất sắc trong cuộc sống, trong sản xuất, chiến đấu, học tập, công tác và được cơ quan có thẩm quyền khen thưởng hoặc chứng nhận.
Như vậy người bị kết án thỏa mãn những điều kiện trên và được cơ quan, tổ chức nơi người đó công tác hoặc chính quyền địa phương nơi người đó thường trú đề nghị thì Tòa án sẽ xem xét xóa án tích.
4. Hồ sơ xóa án tích gồm:
Trường hợp đủ điều kiện xóa án tích, khi người bị kết án đương nhiên xóa án tích, nếu cần cấp giấy chứng nhận xóa án tích thì phải nộp hồ sơ xin xóa án tích bao gồm:
- Đơn xin xóa án tích ( mẫu)
- Tài liệu kèm theo: Giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt tù của trại giam nơi thụ lý án cấp, giấy xác nhận của cơ quan thi hành án dân sự về việc thi hành xong các khoản bồi thường, án phí, tiền phạt, giấy chứng nhận không phạm tội mới do Công an quận, huyện nơi người bị kết án thường trú cấp ( theo mẫu quy định của ngành công an),
- Bản sao hộ khẩu,
- Bản sao chứng minh nhân dân.
- Xóa án tích trong trường hợp đặc biệt, ngoài các lọai tài liệu trên, phải có văn bản đề nghị của chính quyền, cơ quan, tổ chức nơi người bị kết án thường trú, công tác.
Người xin xóa án tích nộp hồ sơ xin xóa án tích tại Tòa án đã xét xử sơ thẩm, có thể nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường Bưu điện và Tòa án đã xét xử sơ thẩm là Tòa án có thẩm quyền xem xét cấp giấy chứng nhận xóa án tích, hoặc ra Quyết định xóa án tích.
